این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
جغرافیا و آمایش شهری منطقه ای، جلد ۱۱، شماره ۴۰، صفحات ۲۹-۵۶
عنوان فارسی سنجش نابرابری فضایی توسعه‌‌‌یافتگی زیرساختی در استان اردبیل
چکیده فارسی مقاله اعتقاد بر این است که تجهیز یک کشور یا منطقه به زیرساخت‌‌های کافی و مناسب، یک عامل مهم برای تداوم رشد اقتصادی، جذب سرمایه‌‌گذاری خارجی و گسترش تجارت است. با‌وجود‌این، نتایج چند پژوهش حاکی از این است که دسترسی به امکاناتِ زیرساختی در شهرستان‌‌های استان اردبیل نابرابر بوده‌است و زیرساخت‌‌های کافی برای بهره‌‌برداری از توان‌‌های بالقوۀ طبیعی این استان درجهت رشد اقتصادی وجود ندارد. با آگاهی از نبود مطالعه‌‌ای جامع در مورد زیرساخت‌‌های استان اردبیل، پژوهش حاضر با هدف تحلیل نابرابری فضایی توسعه‌‌یافتگی زیرساخت‌‌ها در استان اردبیل انجام شده است. هدفِ پژوهش، کاربردی؛ رویکرد آن، توصیفی- تحلیلی و شیوۀ گردآوردی داده‌‌ها، کتابخانه‌‌ای- اسنادی بوده است. برای نیل به این هدف، 100 شاخص زیرساختی به‌کار برده شد که در شش گروهِ زیرساخت‌‌های حمل‌‌ونقل و ارتباطات، اجتماعی- رفاهی، آب و انرژی، کشاورزی، مالی و مناطق سبز دسته‌‌بندی شدند. برای تجزیه‌وتحلیل این شاخص‌‌ها از مدل بولزای در قالب اعداد خاکستری سه پارامتره استفاده شد که وزن آن‌ها با روش انتخاب ارجحیت (PSI) محاسبه شد. محاسبات این مدل نشان داد که در بولزای مثبت (486/0) و نسبی (522/0)، شهرستان مغان و در بولزای جامع (488/0)، شهرستان اردبیل در جایگاه اول قرار دارند. شهرستان پارس‌‌‌آباد در هر سه جواب با امتیازهای 57/0، 19/0 و 776/5 به‌‌عنوان محروم‌‌ترین شهرستان‌ها شناخته شد. محاسبۀ بولزای جامع به تفکیک گروه‌‌های زیرساختی نشان داد که شهرستان «بیله‌‌سوار» در زیرساخت‌‌ حمل‌‌ونقل و ارتباطات، شهرستان «پارس‌‌آباد» در زیرساخت اجتماعی- رفاهی، شهرستان «نیر» در زیرساخت انرژی، شهرستان‌‌ «خلخال» در زیرساخت کشاورزی، شهرستان‌‌های «خلخال و مغان» در زیرساخت مالی و شهرستان «اردبیل» در زیرساخت سبز دچار کمبود شدیدی هستند. با توجه به تأثیر زیاد زیرساخت‌‌های سلامت بر توسعۀ ناخالص داخلی استان، اولویت سیاست اقتصادی و سرمایه‌‌گذاری عمومی، به زیرساخت‌‌های بهداشت و درمان داده شد. نتیجه این است که در استان اردبیل در توزیع امکانات زیرساختی، نابرابری وجود دارد و برنامه‌‌ریزی درست برای رفع این کاستی‌‌ها به مطالعاتی فراتر از پژوهش حاضر درجهت افزایش تولید ناخالص داخلی، همگرایی درآمد و رشد اقتصادی نیاز دارد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله تحلیل فضایی، توسعۀ نابرابر، زیرساخت‌‌ها، مدل بولزای، استان اردبیل،
عنوان انگلیسی Measuring Spatial Inequality of Infrastructure Development in Ardabil Province
چکیده انگلیسی مقاله It is believed that equipping a country or region with adequate and appropriate infrastructure is an important factor for sustaining economic growth, attracting foreign investment, and expanding trade. However, several studies have shown that access to infrastructure facilities in the counties of ardabil province are unequal and there is insufficient infrastructure to exploit the potential of this province for economic growth. With awareness of the lack of a comprehensive study on the infrastructures of ardabil province, this study aimed to analyze the spatial inequality of infrastructure development in ardabil province. Purpose of research is applied, its approach is descriptive-analytical-comparative, and the data collection method is document-libraries. For this purpose, 100 infrastructure indicators were used, which were classified into six groups of transport and communications infrastructure, social-welfare, water and energy, agriculture, financial and green areas. To analyze these indices, the bull’s eye model was used in the form of three parameters gray numbers, and their weight was calculated by preference selection index (psi) method. The calculations of this model showed that in positive (0.486) and relative bull’s eye (0.522), moghan county and in comprehensive bull’s eye (0.488), ardabil county are in the first place. Parsabad county was considered as the most deprived county with scores of 0.57, 0.19 and 5.776 in all three responses. Comprehensive bull’s eye calculation by infrastructure groups showed that bilesavar county in transport and communication infrastructure, parsabad county in social-welfare infrastructure, neer county in energy infrastructure, khalkhal county in agricultural infrastructure, khalkhal and moghan county in financial infrastructure and ardabil in green infrastructure are severely lacking. Due to the great impact of health infrastructure on the gdp of the province, the priority of economic policy and public investment was given to health infrastructure. The result is that there is inequality in the distribution of infrastructure facilities in ardabil province, and for proper planning to address these shortcomings requires further studies to increase gdp, income convergence, and economic growth.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله تحلیل فضایی, توسعۀ نابرابر, زیرساخت‌‌ها, مدل بولزای, استان اردبیل
نویسندگان مقاله سحر حسن‌‌پور |
دانشجوی دکترا جغرافیا و برنامه‌‌ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

محمدحسن یزدانی |
استاد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

نشانی اینترنتی https://gaij.usb.ac.ir/article_6414_e4e910d87fed1214f7bad294ef87b20d.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات