این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
مرتع، جلد ۱۴، شماره ۳، صفحات ۴۹۰-۴۹۹
عنوان فارسی بررسی تغییرات روابط بین پوشش گیاهی و برخی فاکتورهای خاکی ناشی از تأثیر چرای دام (مطالعه موردی: حوزه دریاچه حوض سلطان قم)
چکیده فارسی مقاله چرای دام در محیطهای طبیعی یکی از فاکتورهای تغییرات محیطی است. تحقیق حاضر به منظور بررسی اثر چرا و عدم چرا بر روابط موجود بین فاکتورهای خاکی و پراکنش گونه­های گیاهی در مراتع غرب دریاچه حوض سلطان قم صورت گرفت. در هر کدام از سایت‌های مورد مطالعه (چراشده و چرانشده) که در مجاورت هم قرار داشته و از لحاظ عوامل محیطی شباهت زیادی به هم داشتند. برداشت داده­های مربوط به پوشش گیاهی به روش تصادفی– سیستماتیک با استقرار 10 پلات 4 مترمربعی در امتداد 4 ترانسکت انجام شد. همچنین در داخل هر پلات یک نمونه خاک از عمق 30-0 سانتی‌متری برداشت شد. فهرست گیاهان موجود و درصد تاج پوشش در هر سایت تعیین گردید و خصوصیات اسیدیته، هدایت‌الکتریکی، بافت، درصد آهک، درصد فسفر، سدیم، پتاسیم، کلسیم، کلر، کربنات، بی­کربنات و درصد ازت خاک هر سایت اندازه­گیری شد. رج­بندی جوامع گیاهی با توجه به خصوصیات خاکی به روش آنالیز تطبیقی متعارفی (DCA , CCA) با استفاده از نرم‌افزار CANOCO صورت گرفت. نتایج نشان داد که چرای دام بر روابط بین پوشش گیاهی و خاک در این منطقه تأثیر‌گذار است، به‌طوری‌که پراکنش گونه‌های گیاهی در منطقه چراشده به عوامل شوری، سدیم و نیتروژن وابسته بود، در حالی که در منطقه قرق پراکنش گونه­­ها رابطه مستقیم با عامل شوری و سدیم داشت. در واقع چرای دام بر پراکنش پوشش گیاهی موثر بوده و تغییر تیپ‌های گیاهی ناشی از چرای متناسب دام باعث افزایش میزان ازت خاک در منطقه چرا شده گردیده است. حضور دام و چرای در حد بهره­برداری مجاز، سبب بهبود وضعیت خاک از لحاظ میزان ازت شده و این افزایش ازت خاک، به نوبه خود سبب افزایش حضور دو گونه بوته‌ای مهم Suaeda aegyptiaca و Artemisia sieberi شده است، از سوی دیگر با چرای دام از سرشاخه گونه‌های بوته‌ای به عنوان پوشش غالب منطقه، از خشبی شدن گیاهان جلوگیری به عمل آمده و کیفیت علوفه تولیدی افزایش پیدا کرده است. لذا با مدیریت چرا در منطقه مورد مطالعه و سایر مناطق استپی مشابه، می­توان نسبت به اصلاح ترکیب پوشش گیاهی و بهبود خصوصیات خاکی در دراز مدت اقدام کرد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله حوض سلطان، چرای دام، فاکتورهای خاکی، رج‌بندی، آنالیز چند‌متغیره.
عنوان انگلیسی Grazing impact on vegetation cover and some soil factors (Case study: Houz-e-Soltan Lake, Qom)
چکیده انگلیسی مقاله Grazing effect on vegetation cover and soil factors in natural environments is inevitable. The present study was conducted to investigate the effect of grazing on soil factors and distribution of plant species in grazed and non-grazed areas in rangelands of western parts of Hoz-e-Soltan Lake, Qom. Systematic-randomized sampling method was used alongside of 4 transects. Adjacent to the transects 10 plots of 4 square meters were put within the exclosure and its outside. In each plot, soil samples from 0-30 cm depth were taken. The list of plants and their canopy cover were determined for each study site. Also, the properties of acidity, electrical conductivity, soil texture, lime, percentage of phosphorus, sodium, potassium, calcium, Magnesium, chlorine, carbonate, bicarbonate and nitrogen were measured. Using the CANOCO software, ordination of the plant communities was drawn according to the characteristics of the soil by conventional comparative analysis (DCA, CCA). The results showed that livestock grazing have impact on the relationship between vegetation and soil in this area. As the results showed, nitrogen in addition to salinity and sodium had a significant effect on vegetation changes in the grazed area. In fact, proper grazing management increases the amount of nitrogen in the grazed area. Which could be count on as a soil improvement tool in terms of nitrogen content increase. More nitrogen in its turn increases the presence of two important species namely Suaeda aegyptiaca and Artemisia sieberi. Results suggest that as livestock grazie from the shrubs, as the dominant plants of the area, the deterioration of other plants is prevented and the quality of forage production is increased. Therefore, by managing livestock grazing in the studied area and other similar steppe regions, improvement of vegetation composition gets possible and consequently soil properties improves in the long term.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Hoz-e-Soltan, Livestock grazing, Soil Factors, Ordination, Multivariate analysis.
نویسندگان مقاله نادیا کمالی | Nadia Kamali
Rangeland Research Division, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran
بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

علیرضا افتخاری | Alireza Eftekhari
Rangeland Research Division, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran
بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

مهشید سوری | Mahshid Soori
Rangeland Research Division, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran
بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

سعیده ناطقی | Saeedeh Nateghi
Rangeland Research Division, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran
بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

مینا بیات | Mina Bayat
Rangeland Research Division, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Tehran
بخش تحقیقات مرتع، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

نشانی اینترنتی http://rangelandsrm.ir/browse.php?a_code=A-10-287-166&slc_lang=fa&sid=1
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده تخصصی
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات