این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
آینه معرفت، جلد ۲۰، شماره ۱، صفحات ۱-۲۰
عنوان فارسی مقایسه تقسیم عوالم هستی از منظر علامه طباطبایی و عرفان اسلامی
چکیده فارسی مقاله علامه طباطبایی با تمسک به آیاتی از قرآن کریم به تشریح دوگانه‌ای هستی‌شناسانه در تقسیم عوالم با عنوان دوگانه امر و خلق می‌پردازند. از منظر ایشان عالم خلق، همان عالم ماده است و عالم امر که باطن عالم ماده است شامل عالم مثال و عالم عقل می‌شود. از سوی دیگر در عرفان اسلامی دوگانه‌ای با عنوان جهت حقی و جهت خلقی مطرح است که مشابهت قابل توجهی با دوگانه امر و خلق در قرآن دارد و در آن از حیثیت غیر‌استقلالی و عین‌الربطی ظهورات ذات الهی، تعبیر به «جهت حقی» و از انتساب وجود به موجوداتِ عوالم سه گانه (عقل، مثال و ماده) تعبیر به «جهت خلقی» می‌شود. در عین حال تفاوت‌هایی در تقسیم عوالم از منظر علامه طباطبایی و عرفان اسلامی وجود دارد؛ زیرا طبق دوگانه امر و خلق در بیان علامه طباطبایی، عالم مثال و عالم عقل از عوالم امری محسوب می‌شوند ولی طبق دوگانه جهت حقی و خلقی در عرفان اسلامی، این دو عالم از عوالم خلقی هستند. حال در این مقاله تلاش شده است پس از تشریح تفصیلی دوگانه قرآنی امر و خلق و دوگانه عرفانی جهت حقی و جهت خلقی نشان داده شود که به‌رغم تفاوت ظاهری در تقسیم عوالم طبق این دو نظر، تفاوتی بنیادین میان آنها نیست و می‌توان با تکیه بر ابزار مفهومی جدیدی که در هر دو نظام فکری مستتر است ولی به آن تصریح نشده است یعنی مفهوم «غلبه جهت حقی» و «غلبه جهت خلقی» دستاورد‌ها و دقت‌های هستی‌شناسانه هر دو نظریه را به طور توامان با یکدیگر محل توجه قرار داد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله عالم خلق، عالم امر، عالم اسماء، جهت خلقی، جهت حقی، عوالم هستی، علامه طباطبایی، عرفان اسلامی،
عنوان انگلیسی Division of Worlds of Existence from the Viewpoint of Allamah Tabatabai and Islamic Mysticism
چکیده انگلیسی مقاله Drawing on Quranic verses, Allameh Tabatabai delineates an ontological dichotomy of the division of worlds called command and creation. From his viewpoint, the world of creation is synonymous with the material world, while the world of command which is the inner essence of the material world includes both the world of archetypes and the world of intellect. On the other hand, in Islamic mysticism, there is a dichotomy between the aspect of lordship and the aspect of creation which is very close to the dichotomy between command and creation. In this dichotomy, the independent and relational manifestations of the divine essence are interpreted as the lordship aspect and the trichotomy of worlds (intellect, archetype and material) as the creation aspect. The present paper starts with a detailed explanation of the Quranic dichotomy between command and creation on the one hand and the mystical dichotomy between the lordship aspect and the creation aspect on the other. The paper then concludes that despite the apparent difference between the two dichotomies they are not fundamentally different. Employing the new conceptual tools which are implicit in these thought systems, that is, the dominance of lordship aspect and the dominance of creation aspect we can consider the ontology of both systems simultaneously.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله عالم خلق, عالم امر, عالم اسماء, جهت خلقی, جهت حقی, عوالم هستی, علامه طباطبایی, عرفان اسلامی
نویسندگان مقاله محمد رضا خانی |
قرآن پژوه سطح4 مرکز تخصصی تفسیر و علوم قرآن حوزة علمیة قم

ابراهیم خانی |
عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع)

نشانی اینترنتی https://jipt.sbu.ac.ir/article_97357_acb2d6dfc5c1dbbc842f03a5d3464204.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات