این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
فقه و حقوق اسلامی، جلد ۱۱، شماره ۲۱، صفحات ۱۲۵-۱۴۹
عنوان فارسی جریان قاعدۀ نفی ظلم در فقه عدلی‌مسلک
چکیده فارسی مقاله عدلیه؛ شیعه و معتزله، عدل الهی را از اصول اعتقادی خویش می‌شمارند و در بیان این اصل، عدل و ظلم را در چارچوب حُسن و قُبح عقلی، دو مفهوم خردمحور می‌دانند. بر این اساس، خداوند هیچ‌گاه کرداری را که عقل آن را ستم بداند انجام نمی‌دهد؛ همچنین هیچ‌گاه برخلاف دادگری و عدالتِ خردیاب حکم نخواهد کرد. جریان این اصل کلامی در فقه شیعی نتیجۀ مهمی را به‌همراه خواهد داشت؛ هر حکم فقهی که به ظلم بینجامد منتفی و ملغی است. فقیهان شیعه به این قاعدۀ فقهی تصریح کرده‌اند و آن دسته از احکام یا نظریات فقهی را که خرد جمعی و مستقل بشری آن را مصداق ظلم دانسته، از شریعت اسلامی نفی کرده‌اند. این قاعده در ابواب فقه، قواعد فقهی و اصول فقه جریان می‌یابد؛ احکام تکلیفی و وضعی آن دسته از عبادات و معاملات را که مستلزم ظلم هستند سلب می‌کند. همچنین می‌تواند در برخی فروض پشتوانۀ قواعد فقهی همچون نفی ضرر، نفی حرج و قاعدۀ عدل و انصاف باشد. توجه بیشتر به قاعدۀ نفی ظلم می‌تواند راهگشای بسیاری از گره‌های موجود در ابواب و احکام فقهی، از جمله احکام جنگ، ربا، ازدواج و طلاق و حق تألیف و طبع باشد. پژوهش در این قاعده، پاسخ‌ به این پرسش است که قاعدۀ نفی ظلم چه آثاری در اصول فقه، قواعد فقهی و فروعات فقهی تأثیرگذار در حقوق اسلامی درپی دارد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله اصل عدل الهی، حسن و قبح عقلی، فقه دادگر، قاعدۀ نفی ظلم، نفی ضرر و حرج،
عنوان انگلیسی The Principle of Divine Justice and Its Effect on Islamic Jurisprudence
چکیده انگلیسی مقاله Shiā jurisprudence is secured upon the text of Quran, prophetic tradition and the ideas of the jurists. In fact, Shiâ theology insists on the principle of divine justice. According to this principle, God would not do what is considered to be ugly and oppressive by reason. This basis is the very foundation of the Shiā, but it is lesser recognized in jurisprudential judgements. Justice, Shi'a and Mu'tazilites regard God as righteous. Justice and oppression are defined on the basis of rational wisdom; so God does not do anything that wisdom considers ugly and will never command contrary to wisdom. This principle of belief in jurisprudence has a wide impact: Any sentence or jurisprudential theory whose result goes against Islamic jurisprudence does not have credibility. This rule is influential in the principles of jurisprudence, jurisprudential rules and jurisprudence and in many jurisprudential issues such as war, marriage and divorce laws, copyright laws, gavel and financial inflation. The implementation of this rule supports just the jurisprudence that denies every tyrannical judgment in any situation.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله اصل عدل الهی, حسن و قبح عقلی, فقه دادگر, قاعدۀ نفی ظلم, نفی ضرر و حرج
نویسندگان مقاله محمد سلطانی رنانی |
استادیار دانشگاه اصفهان

نشانی اینترنتی https://law.tabrizu.ac.ir/article_12633_c0551d5dd29d425d027322e28ac96d29.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات