این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
فلسفه و کلام اسلامی، جلد ۵۳، شماره ۲، صفحات ۴۲۰-۴۰۱
عنوان فارسی بررسی و تحلیل نگرش حکمت متعالیه و فیزیک کوانتوم از مساله‌ی علیت و عدم قطعیت با محوریت آراء هایزنبرگ و بوهم
چکیده فارسی مقاله از بزرگترین دغدغه­های پیش­روی فیزیک­دانان و فیلسوفان، پس از طرح روابط عدم‌ قطعیت و با توجه به تجربه­ی طولانی خود از اصل علیت، تفسیر این مدعا یعنی چگونگی روابط عدم قطعیت بوده­ است و آراء مختلفی در این عرصه بیان ­شده که دیدگاه هایزنبرگ و بوهم از جمله تفاسیر مهم و در­عین­حال منافی با یکدیگر در این زمینه است. حکمت صدرایی، در مواجه با این مساله در وجودشناسی فلسفی خود، پاسخ­های مبنایی مناسبی ارائه داده­است و پژوهش حاضر، با تکیه بر این مبانی و با محوریت بدیهی بودن اصل علیت، به تبیین، تطبیق و تحلیل مبانی چون: اثبات‌ ناپذیری علیت؛ تفکیک بین علت حقیقی و اعدادی؛ مساوقت علت حقیقی با ضرورت و سنخیت پرداخته و از این طریق راه­گشای بسیاری از نقاط تاریک و مجهول در این موضوع شده­ است و در انتهای پژوهش چنین پیشنهاد می­شود تا جهت جلوگیری از خطای فکری به دلیل وجود اشتراکات لفظی و دقت­های خاص فلسفی، از واژه­ی "عدم یقین" به جای "عدم قطعیت" استفاده­شود.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله بوهم،حکمت متعالیه،عدم قطعیت،علیت،کوانتوم،هایزنبرگ،
عنوان انگلیسی A Study of the Transcendental Philosophy and Quantum Physics Approach toward Causality and Uncertainty with an Emphasis on Heisenberg and Boehm’s Views
چکیده انگلیسی مقاله One of the greatest challenges faced by physicists and philosophers, in relation to the principle of causality, is the interpretation of uncertainty relations. Thus, several views have developed on this issue, a couple of the most important and yet contradictory of which are the views of Boehm and Heisenberg. Mulla Sadra’s philosophy has, also, provided some responses in its ontological and philosophical encounter with this issue. Hence, the present study, based on these principles and the certainty of causality, intends to explain, compare and analyze some fundamentals like the improvability of causality, the distinction between real and preparing causes, the concomitance of the real cause with necessity and cognation so that some light is shed on the darker aspects of the issue. Finally, the term “incertitude” is recommended to be used as an alternative for “uncertainty” due to cognitive errors induced by homonymies and particular philosophical sensitivities.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله بوهم,حکمت متعالیه,عدم قطعیت,علیت,کوانتوم,هایزنبرگ
نویسندگان مقاله سپیده رضی |
دانش آموخته ی دکتری حکمت متعالیه دانشگاه اصفهان

جعفر شانظری |
دانشیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه اصفهان

افشین شفیعی |
دانشیار گروه شیمی فیزیک دانشگاه صنعتی شریف تهران

نشانی اینترنتی https://jitp.ut.ac.ir/article_79658_02c2f1592425385c3899abf387181f69.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات