این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
اندیشه مدیریت راهبردی، جلد ۱۸، شماره ۳۹، صفحات ۷۹-۱۰۹
عنوان فارسی کاوشی در فرانظریه‌‌‌‌‌‌‌‌های علوم اجتماعی و انسانی؛ ملزومات رفتن به‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌سوی فرانظریه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ورزی اسلامی
چکیده فارسی مقاله نظریه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها در علوم اجتماعی و انسانی بی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌طرف نیستند و با مطالعه آن‌‌‌‌‌‌‌‌ها و کاوشِ مبناهای مختلف ماقبل نظری که بر آن استوار‌‌‌‌‌‌‌‌اند، می‌‌‌‌‌‌‌‌توان به فرانظریه‌‌‌‌‌‌‌‌های آن‌‌‌‌‌‌‌‌ها پی برد. فرانظریه شاکله‌‌‌‌ای مشتمل بر مؤلفه‌‌‌‌های فرانظری است که همان پیش‌‌‌‌فرض‌‌‌‌های ماقبل نظری هستند. پیش‌‌‌‌فرض‌‌‌‌های فرانظری اغلب پنهان‌‌‌‌اند و با فرانظریه‌‌‌‌ورزی و مطالعه نظریه‌‌‌‌ها که خود منجر به معرفتی درجه‌‌‌‌ دوم می‌‌‌‌شود، آشکار می‌‌‌‌شوند. فرانظریه‌‌‌‌ورزان از پیش‌‌‌‌فرض‌‌‌‌های فرانظری مختلفی یاد می‌‌‌‌کنند که می‌‌‌‌توان در مجموع آن‌‌‌‌ها را این‌‌‌‌گونه نام برد: پیش‌‌‌‌فرض‌‌‌‌‌‌‌‌های فراطبیعی، جهان‌‌‌‌شناختی، منطقی، هستی‌‌‌‌شناختی، معرفت‌‌‌‌شناختی، روش‌‌‌‌شناختی، ارزش‌‌‌‌شناختی، رویه‌‌‌‌شناختی، علت‌‌‌‌شناختی، اخلاقی، و زیبایی‌‌‌‌شناختی. فرانظریه‌‌‌‌ورزان همچنین، با توجه به اختلاف میان نظریه‌‌‌‌پردازان در پیش‌‌‌‌فرض‌‌‌‌های مذکور و به‌‌‌‌طور کلی، با توجه به نحله‌‌‌‌ها و جهت‌‌‌‌گیری‌‌‌‌های فلسفی شاخص و نافذ در علوم، از چند فرانظریه اصلی نام برده‌‌‌‌اند که می‌‌‌‌توان آن‌‌‌‌ها این‌‌‌‌گونه برشمرد: فرانظریه‌‌‌‌های اثبات‌‌‌‌گرایی، پسامدرنیسم، واقع‌‌‌‌گرایی انتقادی، هرمنوتیک و فرانظریه انتقادی. هر فرانظریه، فرانظریه‌‌‌‌ورزی خاص خود را نیز دارد؛ یعنی دربارۀ جنبه‌‌‌‌های روشی که برای ساختن و پیدا کردن فرانظریه‌‌‌‌ها استفاده می‌‌‌‌شود نیز موضع خاص خود را دارد. این مقاله فرانظریه‌‌‌‌ورزی را به‌‌‌‌مثابه راهی به‌‌‌‌سوی نظریه‌‌‌‌های دینی در علوم اجتماعی و انسانی از رهگذر یافتن فرانظریه(های) اسلامی این علوم مطرح می‌‌‌‌کند.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله فرانظریه، فلسفه علوم اجتماعی، فلسفه علوم انسانی، فرانظریه اثبات‌‌‌‌گرا، فرانظریه پسامدرن، فرانظریه واقع‌‌‌‌گرایی انتقادی، فرانظریه انتقادی، فرانظریه اسلامی،
عنوان انگلیسی A Search in Metatheories of Humanities and Social Sciences; Necessities of Proceeding towards Islamic Metatheorizing
چکیده انگلیسی مقاله نظریه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها در علوم اجتماعی و انسانی بی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌طرف نیستند و با مطالعه آن‌‌‌‌‌‌‌‌ها و کاوشِ مبناهای مختلف ماقبل نظری که بر آن استوار‌‌‌‌‌‌‌‌اند، می‌‌‌‌‌‌‌‌توان به فرانظریه‌‌‌‌‌‌‌‌های آن‌‌‌‌‌‌‌‌ها پی برد. فرانظریه شاکله‌‌‌‌ای مشتمل بر مؤلفه‌‌‌‌های فرانظری است که همان پیش‌‌‌‌فرض‌‌‌‌های ماقبل نظری هستند. پیش‌‌‌‌فرض‌‌‌‌های فرانظری اغلب پنهان‌‌‌‌اند و با فرانظریه‌‌‌‌ورزی و مطالعه نظریه‌‌‌‌ها که خود منجر به معرفتی درجه‌‌‌‌ دوم می‌‌‌‌شود، آشکار می‌‌‌‌شوند. فرانظریه‌‌‌‌ورزان از پیش‌‌‌‌فرض‌‌‌‌های فرانظری مختلفی یاد می‌‌‌‌کنند که می‌‌‌‌توان در مجموع آن‌‌‌‌ها را این‌‌‌‌گونه نام برد: پیش‌‌‌‌فرض‌‌‌‌‌‌‌‌های فراطبیعی، جهان‌‌‌‌شناختی، منطقی، هستی‌‌‌‌شناختی، معرفت‌‌‌‌شناختی، روش‌‌‌‌شناختی، ارزش‌‌‌‌شناختی، رویه‌‌‌‌شناختی، علت‌‌‌‌شناختی، اخلاقی، و زیبایی‌‌‌‌شناختی. فرانظریه‌‌‌‌ورزان همچنین، با توجه به اختلاف میان نظریه‌‌‌‌پردازان در پیش‌‌‌‌فرض‌‌‌‌های مذکور و به‌‌‌‌طور کلی، با توجه به نحله‌‌‌‌ها و جهت‌‌‌‌گیری‌‌‌‌های فلسفی شاخص و نافذ در علوم، از چند فرانظریه اصلی نام برده‌‌‌‌اند که می‌‌‌‌توان آن‌‌‌‌ها این‌‌‌‌گونه برشمرد: فرانظریه‌‌‌‌های اثبات‌‌‌‌گرایی، پسامدرنیسم، واقع‌‌‌‌گرایی انتقادی، هرمنوتیک و فرانظریه انتقادی. هر فرانظریه، فرانظریه‌‌‌‌ورزی خاص خود را نیز دارد؛ یعنی دربارۀ جنبه‌‌‌‌های روشی که برای ساختن و پیدا کردن فرانظریه‌‌‌‌ها استفاده می‌‌‌‌شود نیز موضع خاص خود را دارد. این مقاله فرانظریه‌‌‌‌ورزی را به‌‌‌‌مثابه راهی به‌‌‌‌سوی نظریه‌‌‌‌های دینی در علوم اجتماعی و انسانی از رهگذر یافتن فرانظریه(های) اسلامی این علوم مطرح می‌‌‌‌کند.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله فرانظریه, فلسفه علوم اجتماعی, فلسفه علوم انسانی, فرانظریه اثبات‌‌‌‌گرا, فرانظریه پسامدرن, فرانظریه واقع‌‌‌‌گرایی انتقادی, فرانظریه انتقادی, فرانظریه اسلامی
نویسندگان مقاله ابراهیم فیاض |
استادیار دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه تهران

محسن بدره |
کارشناس ارشد معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق(ع)دانشگاه امام صادق (ع)

نشانی اینترنتی https://rc.isu.ac.ir/article_1315_d6a720aa6e7de1497141733e07a2136f.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات