این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
فقه و حقوق اسلامی، جلد ۱۵، شماره ۳۷، صفحات ۱۲۹-۱۵۹
عنوان فارسی بررسی تطبیقی مفهوم «حق مقاومت» در حقوق اساسی معاصر
چکیده فارسی مقاله حق اعتراض مردم علیه تصمیمات حاکمان جزء اصول نظام‌های مردم‌سالار است. لکن در برخی موارد تعرض سیاستمداران به بنیادها ابعاد گسترده‌ای پیدا می‌کند و ملت برای مقابله با این اقداماتِ مخل قانون اساسی باید از ابزارهای فوق‌العاده مانند «حق مقاومت» بهره‌مند شوند. در این مقاله با استناد به روش توصیفی- تحلیلی و با هدف ترسیم صحیح مبانی و اصول مربوط به «حق مقاومت» به این سؤالات پاسخ می‌دهیم: تعریف مفهوم «حق مقاومتِ» مردم علیه قوۀ سیاسی که از اصول بنیادین قانون اساسی تخطی کرده، چیست؟ آیا این مفهوم از بُعد حقوقی مشروعیت دارد یا این حق فقط جنبۀ آرمانی و سیاسی پیدا می‌کند؟ بعد از بررسی دکترین و برخی قوانین اساسی به صورت تطبیقی به این برآیند دست پیدا خواهیم کرد که حق مقاومت از لحاظ نظری آخرین حربۀ ملت علیه سیاستمداران تبهکار محسوب می‌شود و در صورت عدم امکان مراجعه به دستگاه‌های ناظر بی‌طرف و دادگاه‌های مستقل، شهروندان برای حفظ قانون اساسی آزادیِ مبارزۀ بدون واسطه علیه دولتمردان را پیدا می‌کنند. اما در عمل به دلیل اختلاف نظر گسترده بین حقوق‌دانان و قوانین اساسی قرن بیستم (دورۀ تاریخی معاصر) دربارۀ تصریح بر حق مقاومت، شرایط اجرای آن و همچنین امکان یا عدم امکان توسل به زور برای مبارزه با هیئت حاکمۀ فاسد، به‌نظر می‌رسد همچنان بُعد سیاسی حق مقاومت بر جنبۀ حقوقی آن غلبه دارد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله حق اعتراض،حق مقاومت،حقوق اساسی،حقوق تطبیقی،مردم‌سالاری،
عنوان انگلیسی A Comparative Study of the Concept of “Right to Resistance” in Contemporary Constitutional Law
چکیده انگلیسی مقاله The right of people to protest against the decisions of rulers is one of the principles of democratic systems. In some cases, the state's man attack on the foundations of the constitution becomes widespread, and the nation’s fight against the violation of principles of the constitution should benefit from extraordinary tools such as the "right to resistance"; in this article, we answer these questions with descriptive and analytical method and to describe the definition of right to resistance: What is the definition of the concept of "the right to resistance" of the people against the political power that has violated the fundamental principles of the constitution? Do democratic systems give legitimacy to this concept from a legal point of view, or does this right have only an ideal and political aspect? In the end, we conclude that the right to resistance is theoretically the last option of the nation for the defense of the constitution and democracy. But in practice, due to the wide disagreements regarding the specification of the right to resistance in contemporary constitutional law, the conditions for its implementation, and the possibility of using force to fight, it seems that the political and idealistic aspect of the right to resistance is still over the legal aspect.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله حق اعتراض,حق مقاومت,حقوق اساسی,حقوق تطبیقی,مردم‌سالاری
نویسندگان مقاله علیرضا جلالی |
استادیار گروه حقوق دانشگاه دامغان، ایران

نشانی اینترنتی https://law.tabrizu.ac.ir/article_19541_68c20a2e87315f6bf3d87d75c583d72b.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات