این سایت در حال حاضر پشتیبانی نمی شود و امکان دارد داده های نشریات بروز نباشند
تحقیقات آب و خاک ایران، جلد ۵۶، شماره ۵، صفحات ۱۱۴۷-۱۱۶۰
عنوان فارسی اثر فلزات سنگین نیکل و روی بر میزان رشد، انباشت آن‌ها و جذب و انتقال آهن در گیاه ریحان (Ocinum Basilicum L.)
چکیده فارسی مقاله نیکل (Ni) و روی (Zn) از عناصر سنگین ضروری کم‌مصرف هستند که قسمت عمده آلودگی ناشی از آن‌ها، مربوط به استفاده روزافزون از کود‌های شیمیایی و آفت‌کش‌ها است. در این پژوهش اثر تیمارهای مختلف نیکل (0، 17، 43، 85 و 170 میلی‌مولار) و روی (0، 60، 120، 300 و 600 میلی‌مولار) بر میزان رشد، انباشت آن‌ها و همچنین اثر آن‌ها بر غلظت آهن در ریشه و ساقه گیاه ریحان ارزیابی شد. این آزمایش‌ها، طبق طرح کاملاً تصادفی (هر تیمار با سه تکرار) در دانشگاه اصفهان (سال 1396) انجام شد. گیاهچه‌های ریحان سبز که بذر آنها از موسسه پاکان بذر (اصفهان) تهیه شده بود، به‌مدت 10 روز در محیط‌های هیدروپونیک حاوی تیمارهای مختلف نیکل و روی قرار گرفتند. نتایج نشان داد، با افزایش غلظت نیکل و روی در محیط، رشد گیاه کاهش یافت. بطوری‌که‌ کاهش وزن خشک اندام‌های هوایی و ریشه برای نیکل در بالاترین سطح تنش (170 میلی‌مولار)، به ترتیب 8/52 و 9/65 درصد و برای روی (600 میلی‌مولار) به ترتیب 9/38 و 7/41 درصد بود. با افزایش غلظت عناصر سنگین در محیط، تجمع آنها در ریشه و اندام‌های هوایی افزایش یافت که با اختلال در انتقال آهن همراه شد. بنابراین میزان انباشت آهن در ریشه افزایش و مقدار آن در اندام‌های هوایی کاهش یافت. این افزایش تجمع در ریشه در بالاترین سطح تنش نیکل و روی (170 و 600 میلی‌مولار)، به ترتیب 51 و 9/89 درصد بود، اما میزان کاهش آهن در اندام‌های هوای 8/66 و  59 درصد بود. میزان تجمع عناصر در ریشه بیشتر از اندام‌های هوایی بود با این تفاوت که میزان انتقال روی (میانگین فاکتور انتقال برای تیمارها، 56/0) به برگ‌ها بیشتر از نیکل (میانگین فاکتور انتقال برای تیمارها 28/0) بود که نشان‌دهنده مقاومت بیشتر گیاه به روی است. در نتیجه مکانیسم‌ سازگاری ریحان، نسبت به نیکل و روی محدودکردن آن‌ها در ریشه است به‌همین دلیل میزان کاهش رشد در ریشه بیشتر بود، هرچند این گیاه مقاومت بیشتری نسبت به روی داشت. بنابراین استفاده بی‌رویه از کودهای شیمیایی ریز مغذی باعث آلودگی خاک‌های زراعی شده که نه‌تنها بازدارنده رشد محسوب شده بلکه باعث ورود آن‌ها به زنجیره‌های غذایی خواهد شد.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله انباشت،رشد،روی،ریحان،نیکل،
عنوان انگلیسی Influence of nickel and zinc on growth, metal accumulation, and uptake and transport of iron in basil (Ocimum basilicum L.).
چکیده انگلیسی مقاله Nickel (Ni) and zinc (Zn) are essential micronutrients and most of their contaminations are related to the increasing use of fertilizers and pesticides. The present study focuses on the effects of the different concentrations of Ni (0, 17, 43, 85 and 170 mM) and Zn (0, 60, 120, 300 and 600 mM) on the growth factors, Ni and Zn accumulation, and the concentration of Iron (Fe) in roots and shoots. Th experiments carried out in this study used a randomized complete block design with three replications in the growth chamber at Isfahan University. The basil plants the seeds of which were provided from Pakan Bazr Company (Isfahan) were transferred to hydroponic mediums and after proper vegetative growth, they were exposed to different concentrations of Ni and Zn for 10 days. The findings showed that the increasing concentrations of Ni and Zn resulted in a significant decrease in the growth, so that the shoots and roots dry weight decreased at the highest level of treatments in Ni (170 mM) in comparison with the control treatment by 52.8% and 65.9% and Zn (600 mM) by 38.9% and 41.7%, respectively. With the increasing concentration of Ni and Zn in the medium, the accumulation of both heavy metals in the roots and shoots increased which caused a disruption in Fe transport, hence an enhancement the in the accumulation of Fe in the roots, and decline its accumulation in shoots. Fe accumulation in root at highest level of Ni and Zn stress (170 and 600 mM) increased in comparison with the control treatment by 51% and 89.9%%, respectively, while it reduced in shoot at highest level of Ni and Zn stress by 66.8% and 59%, respectively.  However, translocation factor of Zn (mean translocation factor in treatments; 0.56) was higher than Ni (mean translocation factor in treatments; 0.28) which indicated that basil is resistant to Zn accumulation. These results revealed that basil is an Ni and Zn excluder plant, so root growth was restricted in comparison with shoot growth. Therefore, the excessive use of micronutrient fertilizers has not only contaminated agricultural soils, but also entered into food chains.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله انباشت,رشد,روی,ریحان,نیکل
نویسندگان مقاله بهروز صالحی اسکندری |
گروه زیست‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران- ایران

زهرا قاسمی |
گروه آموزشی زیست شناسی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665،تهران- ایران

سمیه موسوی ریزی |
دانش آموخته ،گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم و فناوری‌های زیستی، دانشگاه اصفهان، اصفهان

نشانی اینترنتی https://ijswr.ut.ac.ir/article_103180_566bdb46720f72cf66d2a5956ae5e078.pdf
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده
نوع مقاله منتشر شده
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات