مقدمه: بررسی خدمات سلامت سالمندان از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا این گروه سنی بهدلیل وجود بیماریهای مزمن و نیاز به داروهای متعدد، معمولاً با هزینههای بالای درمانی و دارویی مواجه هستند. به نظر میرسد تحلیل دقیقتر نسخ دارویی سالمندان میتواند در تامین شواهد لازم برای سیاستگذاری اثر بخش در حوزه سالمندی کمک کند. هدف این مطالعه سنجش و تحلیل هزینههای دارویی سالمندان مراجعه کننده به مراکز درمانی سرپایی ملکی سازمان تامین اجتماعی بود. مواد و روش کار: این مطالعه از نوع مطالعات توصیفی – تحلیلی بود که به صورت مقطعی بر روی دادههای مراجعات سرپایی سال ۱۳۹۶ کلیه مراکز ملکی سازمان تامین اجتماعی شامل درمانگاههای عمومی، درمانگاههای بیمارستانی، پلی کلینیکها و دی کلینیکها (۵۷۸ مرکز) در کل کشور انجام گرفت. کلیه نسخ دارویی بخش سرپایی در سال ۱۳۹۶ وارد مطالعه شدند. دادهها در چند گروه اصلی ویژگی گیرنده خدمت، ویژگی ارائه دهنده خدمت، ویژگی نوع خدمت و ویژگی مرکز ارائه خدمت دستهبندی شد. سپس بر اساس گروه سنی به دو گروه سالمند و غیرسالمند تقسیم شدند. دادهها پس از پالایش با استفاده از نرم افزار SPSS تحلیل شد. یافتهها: ۱۰/۸ درصد از کل ۴۵/۳۱۲/۵۴۰ نسخه سرپایی تجویز شده برای بیماران مراجعه کننده به مراکز درمانی سرپایی ملکی سازمان تامین اجتماعی در سال۱۳۹۶ به گروه سنی سالمندان تعلق داشت. میانگین تعداد قلم دارو در نسخه سالمندان ۴/۳۷ قلم بود و میانگین قیمت نسخه سالمندان نیز ۱۶۵۴۵۴۴ ریال محاسبه شد. نتایج بررسی نشان داد سالمندان نه تنها تعداد دارو در نسخه بالاتری نسبت به سایر گروههای سنی داشتند، بلکه از میانگین قیمت نسخه بالاتری نیز نسبت به سایر گروههای سنی برخوردار بودند. نتیجه گیری: سالمندان مراجعه کننده به مراکز سرپایی تامین اجتماعی در ایران نسبت به سایر گروههای سنی تعداد دارو بیشتری در هر نسخه دریافت کرده بودند و قیمت نسخه بالاتری نیز داشتند. بدیهی است که سالمندی نیاز به خدمات درمانی را افزایش میدهد ولی تعیین ابعاد دقیق نیازهای دارویی سالمندان برای برنامهریزیها و سیاستگذاریها بسیار ضروری است. افزایش روند سالمندی در سالها آینده میتواند به چالشی برای سازمانهای ارائه خدمات سلامت و بیمه سلامت از جمله سازمان تامین اجتماعی تبدیل شود. بدیهی است با برنامهریزی مناسب و طراحی مداخلات صحیح امکان رویارویی موثر با این چالش فراهم خواهد شد.
Objective (s): The medical costs of elderly people have considerable importance, because this age group usually faces high medical and pharmaceutical costs due to the chronic diseases and the need for multiple drugs. It seems that a more detailed analysis of elderly’s medication prescriptions can help provide the necessary evidence for effective policymaking in the field of aging. The aim of this study was to measure and analyze the medication costs of elderly people referring to outpatient medical centers of the Social Security Organization. Methods: This study was a cross-sectional study on the data of outpatient visits from March 2017 to March 2018 who referred to the outpatient medical centers of the Social Security Organization in Iran. All outpatient prescriptions in this year were included in the study. The data was categorized into several main groups: characteristics of the service recipient, characteristics of the service provider, characteristics of the type of service, and characteristics of the service delivery center. They were then divided into two groups – elderly and non-elderly – based on age group. The data were cleaned after accumulation and validated. Valid data entered to data analysis phase. The data were analyzed by SPSS software. Results: This study indicated that about 10.8% of the total 45,312,540 outpatient drug prescriptions belonged to elderlies. The average of medications per prescription for elderlies was 4.37 items, and the average cost of prescriptions for elderlies was calculated to be 1,654,544 rials. The results of the survey showed that the elderly had a higher number of drugs in a prescription than other age groups, and also have higher price of a prescription. Conclusion: The burden of disease and also the medical costs of the elderly is higher. By considering the trend of population aging in near future it should be considered as one of health delivery system. Proper planning is a main way for effective confrontation with this challenge.